Yeni yılın patırtısı sarmıştı her yanı: içinden binlerce araba geçen, oyuncaklarla, şekerlemelerle, kıvılcımlar saçan hırslarla umutsuzluklarla dolup taşan çamur ve kar kargaşası, bir büyük kentin en güçlü yalnızın bile kafasını allak bullak edecek kadar zorlu sayıklaması.

Bu kargaşalık, bu gürültü patırtı ortasında bir eşek, var hızıyla koşuyordu, eline bir kırbaç almış bir kaba herif canına okumaktaydı.

Eşek tam kaldırımın köşesinden dönecekken, eldivenli, cilalı, acımasızca kravatlı, yepyeni giysiler içinde tutuklu bir yakışiklı bey, zavallı hayvanın önünde saygıyla eğildi, şapkasını çıkardı: "Mutlu yıllar dilerim" dedi, sonra da bir kendini beğenmişlik içinde kim bilir hangi arkadaşlara doğru döndü, gönencinin yerinde olduğunu söylesinler istiyordu sanki.

Eşek bu yakışıklı şakacıyı görmedi, görevinin kendisini çağırdığı yere doğru, var gücüyle koşmasını sürdürdü.

Bense bu görkemli budalaya sonsuz bir öfke duydum birden, Fransa' nın bütün ruhunu kendinde yoğunlaştırmış gibi geldi bana.


Charles BAUDELAİRE
"Paris Sıkıntısı" isimli kitabından.
Çeviren: Tahsin YÜCEL

1956 yılında dünyada ve yurdumuzda neler olup bitmiş ilginizi çeker mi dostlar?
Ben hazırlarken çok eğlendim doğrusu.....







Fransa, Fas' ı serbest bırakmış.












Makarios, tutuklanarak Seychelle Adalarına sürülmüş.













İsrail 3 koldan Mısır topraklarına girmiş.


Ardından Birleşmiş Milletler Mısır' a girip İngiliz, Fransız ve İsrail ordularını püskürtmüş.




Cumhuriyetçi Eisenhower, rakibi demokrat adayı 9 milyon oy farkıyla ezerek ABD cumhurbaşkanı olmuş.



16. olimpiyat oyunlarında Türk serbest güreşçi "Mustafa Dağıstanlı" ve "Hamit Kaplan," Greko Romende "Mithat Bayrak" şampiyon olmuş.

















Güzeller güzeli Grace Kelly, Monako Prensi Rainier ile evlenmiş.


















Birleşmiş Milletler Genel SekreteriHammarskjold, İsrail ' le Arap ülkeleri arasında uzlaşma sağlamak için Ortadoğuya gitmiş.


İtalyan Transatlantiği Andrea Doria,
New York istikametinde giderken batmış. Kaza anında dans salonunda "Arrivederçi Roma" çalıyormuş.
(Bu bana çok dokundu)
















Marilyn Monroe aniden Arthur Miller' le evlendiğini açıklamış.

























Reşat Nuri Güntekin ve Ercüment Ekrem Talu ölmüş.



























Elizabeth Taylor Michael Wilding' den ayrılıp, sonradan evleneceği Michael Todd' la flört etmeğe başlamış.





















Bizim evde ve bütün evlerde margarin olarak sadece "Vita" kullanılırmış.
























Martine Carol, eşi ile çıktığı dünya turu vesilesiyle İstanbul' a uğramış.

Bu resmi özellikle sona bıraktım. O yılların İstanbul' una dikkat çekmek istedim. Ben tanıyamadım doğrusu. Beşiktaş mı acaba diyorum.













Kaynak: Görüldüğü üzere çok eskilerden bir Hayat Mecmuası.

Yeni yıla birazcık da olsa keyifle girmek pek de mümkün olmayacak bu gidişle.
Yaprak dökümü devam ediyor.
Cüneyt Gökçer çok önemli bir sanat adamıydı.
Ruhu şad olsun.

Hangi seneydi bilmiyorum.
Küçük bir araştırmayla öğrenebilirim ama bunu yapmayacağım. Anılar anılarda kaldığı kadar anlatılmalı bazan. Yoksa sanki doğallıktan uzaklaşacakmışım gibi geliyor.
Ağabeyim, eşi ve arkadaşları Sinemaya gitmişler. "Damdaki Kemancı" yı izlemişler. Yeni evliydi sanıyorum. Yetmişlerin ortalarıydı muhtemelen.
Ağabeyim gür tenor sesiyle bağıra bağıra "İf I were a rich man" diye ortalığı inletti durdu uzunca bir süre. Çocukluğundan beri akordeon, gitar çalan, eline geçen telli, nefesli, tuşlu her türlü enstrümanla kim neyi isterse hemen çalabilecek kadar kabiliyetli bir müzik insanı, tabii ki eşittir son derece duygusal bir adam olarak, severek hatta göz yaşı dökerek izlediği bu filmi uzun süre yaşamında birinci sıraya koydu.

Aradan bir miktar sene geçtikten sonra, Cüneyt Gökçer bu oyunu sahneye koyunca, sevinçle, ve ilk fırsatta gitti. Döndüğünde de hiç hayal kırıklığına uğramadan aynı zevkle seyrettiğini yeni Sütçü Tevye olarak Cüneyt Gökçer' e ' hayran olduğunu söylediğini çok iyi hatırlıyorum.
Bu kez de "Ah bir zengin olsam" diye inletti ortalığı o davudi sesiyle günlerce. Hey gidi günler...

Her ikisi de nur içinde yatsınlar...

Bu kelimeyi ilk defa, 1969’ un 9 Haziranında, vefatından birkaç saat kadar önce annemin çok da anlaşılmayan, çok geçmişe, biz doğmadan önceki zamanlarına ait durmadan anlattığı şeylerin arasında duyduk. Şişli Etfal hastanesindeki odada yatağının başında son bir haftada hep yaptığımız gibi sürekli geçmişe dair anlattığı şeyleri dinliyorduk. Bir sürü cihazlarla ağrılarından sıkıntılarından biraz olsun kurtarılmış olduğu için, kendini kötü hissetmiyordu sanırım. Belki de bu sayede, hafif bir sesle, çok eskilerden sürekli anlatıyor anlatıyordu. “Demirhindi” den bahsettiğinde babamın çok yakın, İstanbul’ da işe başladığı şubeden arkadaşı, bizim de hala dediğimiz bir hanım (hastanede hep yanımızdaydı) dikkatle dinlemeye başladı, sonra dönüp ağabeyime, “ demirhindi bulabilir miyiz, galiba onu istiyor, çok eskiden çok içerdik birlikte” dedi. Ağabeyim bir ok gibi fırladı gitti. İçine sinmemiş olacak ki Fikret hala da arkasından koştu. Peşlerinden baktık. Hastanenin kapısında telaşla konuşup her biri ayrı yöne uzaklaştılar. Her ikisi de bulmuştu. Hem de tam vaktinde.

Sonra okul, iş, hastalık, taşınma derken, bu kelime çıktı gitti akıllarımızdan.
Ağabeyim, zaten sonuna yaklaşmış olduğu askerliğini bitirip dönünce, babamın çalıştığı bankada, onun başladığı Yenicami Şubesinde çalışma hayatına başladı. Daha sonra okulunu bitiren ablam da o şubeye girdi. Önce ağabeyim keşfetmiş Ali Muhiddin Hacı Bekir’ de demir hindi olduğunu. Sık sık gidip içermiş. Sonra ablamla devam ettirmişler bu alışkanlığı. Tabii her seferinde bir Fatiha ile birlikte. Bundan bize hiç bahsetmediler. Çok sonra ben Sultanhamam’ a tayin olduğumda, sık sık uğrar oldum. Emekli olduktan sonra da düzenli olarak haftada bir kere o taraflara gider, kahvemi de oradan alır, demirhindimi de içerdim. Sırayla kayıplar arttıkça “demirhindi” daha da bir anlam kazandı manevi yaşantımda. Eskiden sadace yazın buz gibi bardakla takdim edilirdi. Oracıkta kafamıza diker, bardağı iade edip paramızı öderdik. Son zamanlarda kışın da bulunabiliyor. Fazlaca da rağbet görüyor hem turistler hem de yolu oraya düşen çok kişi tarafından.

Yolu Sirkeci’ ye düşen dostların, özellikle yazın uğrayıp denemelerini öneririm. Ölmüşlerimizin ruhlarına...

Yıl 1990. Aralık ayının son haftası. Çalıştığım bankanın Sultanhamam Şubesi’ nde olağan bir yılbaşı öncesinin tekdüze telaşı içinde çalışmaktayız. Çalıştığım döviz servisi şubenin zemin katında ve bina boydan boya camla kaplı olmasına karşın, hava o kadar kapalı ki, Sultanhamam meydanına bakan servisimizde ve tüm şubede tüm gün ışıklar yanmakta. Masamdaki siyah kaplı devasa kalamozaya kurşun kalemle döviz çekleri dökümü yapmaktayım. Her ay sonu yapılmakta olan bu işlem, yıl sonunda daha da bir önemli olduğundan tüm dikkatimi işime vermiş çalışıyorum.

Aynı gün, çok samimi eski bir arkadaşımın eşinin, arkadaşımın gönderdiği bazı şeyleri bırakmak üzere uğrayacağını bildiğimden, aklıma geldikçe kapıya da göz atıyorum.
14-l4.30 sularında misafirimi görüp, karşılamak üzere servisimden çıkıyorum. Yaşça benden hayli büyük, bir başka bankada müdür olduktan sonra emekliye ayrılmış olan dostumu davet edip çay ikram etmek istiyorum ama o düşünceli davranıp, ayaküstü selam-kelam faslından sonra ayrılmak üzereyken, bize camekânla bitişik müdür beyin odasındaki müşterilerden biri arkadaşımın ismini sesleniyor. Çok eski ve iyi bir mudimiz olan bu beyefendi, eski bir tanıdığı olan arkadaşımı görünce sevinçle yanımıza geliyor. İstanbul Erkek Lisesinde birlikte okuduklarını ve bir dönem arkadaşımın bankasının da müşterisi olduğunu öğreniyorum. Pilav günlerinden bahsederlerken, müdür bey oda kapısına çıkıp arkadaşımı içeri davet ediyor. Ben arkadaşımı müdür beyle tanıştırıp masamın başına dönüyorum.

Yoğun işlere gömülüp sessizce çalıştığımız servisimize, aradaki kapı kapalı olduğundan, içeriden de hiç ses gelmiyor. Bir yandan dökümü yapmaya devam ederken ara sıra odaya da göz atıyorum, arkadaşım ne alemde görmek istiyorum. Hararetli bir sohbet olduğu belli, çaylar kahveler içiliyor. Kahkahalar atılıyor.

Yaklaşık 1-1,5 saat sonra, koltuğu tam karşıma isabet ettiği için yüzü bana dönük olan yaşlı müşterimizin bana dikkatle baktığını hissediyorum. Daha doğrusu tuhaf bir hisle başımı kaldırıp onun gözleriyle karşılaşıyorum. Biraz bekleyip başkaca bir şey yapmadığını görünce tekrar işime dönüyorum. Ama büyük bir sıkıntı var üzerimde. Gözlerimi tekrar kaldırınca yüzünde aynı ifadeyle (aynı ifadesizlikle diyebiliriz) ısrarla bakmaya devam ettiğini görüp iyice tedirgin oluyorum. Gözlerimi ayırmadan (nedense) arkadaşlarıma durumu anlatıyorum. Onlar da şaşkın bir açıklama bulmaya çalışırken birden müdür beyin telaşla yerinden kalktığını, önce uzun zamandır elinde öylece tuttuğunu sonradan hatırladığım çay bardağını alıp, kendisini geriye doğru yatırdığını, arkadaşımın da yanlarına gelip titreyen elleriyle kravatını gevşetmeye çalıştığını dehşetle izliyoruz.

Sonrası film şeridi gibi geliyor. Koşarak gelen bankanın hemşiresi, çağrılan ambulans, anında gelen oğlunun telaşı, koşuşturması ve arkadaşımın sapsarı yüzü. Bankanın içinde yoğunlaşan uğultu, kapısında biriken kalabalık. Bütün Sultanhamam esnafıyla, iş adamıyla, kapımızın önünde. Cankurtaranın karanlıkta gözleri alan ışığı ve tüyler ürperten siren sesi.

Şu an, yazarken bile yüreğimin sıkışmasına ellerimin titremesine engel olamadığım bu olay, tanık olduğum en habersiz ama bir o kadar da haberli ölüm olayı idi. Sonrasında, o siyah kalamozanın kapağını her kaldırışımda, o sabit ve donuk bakışların sayfaların arasından gözlerime dikildiğini hissedip ürperdim. Emekli olana kadar.

Neden;




-“Ne zamandır görünmüyor” dediğim sanatçı, sunucu, takımından herhangi bir kişi, ne zamandır seyretmiyorum dediğim her hangi bir film, anında ekranda karşıma çıkar; ya da aklımdan geçirdiğim herhangi bir tanıdık anında telefonu çaldırır da, neden deli gibi Altınoluk’ tan almak istediğim evi her gün sayıkladığım halde, bir imkan doğmaz?

-Ne zaman evden çıkarken aynada kendimi beğenmiş olsam, neden dış kapı merdivenlerinde tökezlenir, ne zaman kalabalıklarda vitrin camına yan yan bakıp görüntüm hoşuma gitse, neden anında ayağım burkulur ya da bir şeye takılır sendelerim? Birazcık kibir benim de hakkım değil mi?

-Her sabah çayı demledikten sonra çaydanlığı ocağın küçük gözüne alacak kadar akıllıyım da, neden büyük ocağı söndürmeyi akıl edemem bir türlü? Hatta (bazen) küçük gözü yakmayı da unutmuş olurum?

-Çok gerekli bir şey için oflaya poflaya gittiğim marketten, neden elim kolum poşetlerle dolu ama o gerekli şeyi unutmuş olarak dönerim?

-“Komedi dükkanı” nın en komik bölümlerini tek başıma gülmekten çatlayarak seyrettiğim halde, neden “ çok komik bak çok güleceksin” diyerek Can’ ı zorla ekran karşısına oturttuğumda en berbat bölümlerine denk gelip, Can’ ın “bu mudur” bakışlarına maruz kalırım?

-Doktor merdiven çıkmayı ve inmeyi yasak ettiği halde, neden cereyanlar kesildiğidiğinde, saati geldi diye, bir küçük fincan kahve içebilmek için tam sekiz kat aşağı kız kardeşime trabzana tutuna tutuna inmeyi göze alırım? ( Evde kahve, cezve ve fincan da varken üstelik.)

-Dostlarıma fazla kilolarımdan şikayet ettiğimde, “yok ayol, sen de taktın kafayı kiloya, gaaayet iyisin" dedikleri halde, neden rejim yapıp birkaç kilo vermişken rastladığımda, dehşetle “Asumaaan? Sen kilo mu aldın, yoksa bu kıyafet mi seni şişman gösteriyor” derler?

-Aptalca ve sık sık “ ben yengeç burcuyum, ben alınganım” muhabbetini yapan ben, bunu kullanarak en alakasız zamanlarda aleyhime çevirip “ sen zaten kendin söylersin sen alınganın tekisin “ diye prim yapan insanlarla çok sık karşılaştığım halde, neden dersimi alıp bu muhabbetten vazgeçmem?

-Ne zaman, ben çok güzel tavla oynarım. İlkokul üçteyken Adıyaman Valisini yenmiştim diyerek tavlanın başına otursam neden mutlaka yenilirim ya da neden vali amucamın bana muhtemelen mahsuscuktan yenildiğini bir türlü kabul etmek istemem?

-Pazartesi’ den Cuma’ ya her sabah en erken onda “yalar saat” hüviyetinde elimi kolumu yalayarak uyandıran Paçoz, neden Cumartesi ve Pazar günleri “havlar saat” hüviyetine bürünüp, sabahın yedisinde benimle birlikte bütün komşuları uyandırır?

l982 Mart Ayı. Kapımız çalınıyor. Hayli geç bir saat. Göz deliğinden bakıyorum. Karşı apartmandan komşumuz. Çok samimi bir arkadaşımın annesi. Arkadaşım müsait olamadığı için annesi, sarınmış bürünmüş gelmiş. Yüz ifadesinden anlıyorum. Fısıldayarak “telefon” diyor. Mahcubiyetim sevincimi gölgeliyor. Omzuma bir şey alıp yürek çarpıntılarıyla peşinden koşuyorum. Merdivenleri nasıl çıktığımı bilmiyorum. Salondaki küçük sehpanın üzerinde küçük beyaz dantel örtülü bordo telefonun ahizesi, sevgi dolu beni bekliyor. Salon bir anda boşalıyor. Babaanne, anne, baba, arkadaşım ve iki kardeşi sıcak salonu rahat konuşabilmem için bana bırakıyorlar. Ama olmuyor, şöyle göğsümü gere gere anlatamıyorum özlemimi, sevgimi Ankara’ daki kıymetlime. “Geçen gün filancayı gördüm burnunda tütüyormuşsun” diyorum. O da gülerek “ben de seni özledim” diyor.

Telefon, varlığıyla değil yokluğuyla etkilemiştir hayatımı çok uzun bir süre. Çocukluğumda bir iki lojman hariç, hiç telefonumuz olmadı. İstanbul’a döndükten sonra da çok uzun bir süre yoktu. Fatih' te, tanıdıklar içinde, rahmetli dedesi emekli subay olan bir arkadaşın evinde telefon vardı. Hastanede yatan annemin ağırlaştığını Silvan’ da askerlik yapmakta olan abime onlar haber vermişti telefonda.

1970 yılında, ağır bir zatüree geçiren ablamın, tedavi edildiği Kirazlıyayla Sanatoryumunda geçirdiği birkaç aylık zaman içinde hemen hemen gün aşırı, akşam, işinden dönen abimle Bakırköy Postanesine gidip (o tarihte Ataköy’ de oturuyorduk) telefon ederdik. Önce yazdırılır, sıra beklenir, kabine girip konuşulurdu. Şimdi anlatırken ne kadar da tuhaf geliyor.

Seksenlerin ilk yılları. Bir yılbaşı ertesi bir kart alıyorum. Bir kartvizit. Babamın askerlik arkadaşının oğlu, dört yaşından beri tanıdığım, orta okul bir ve ikiyi aynı sınıfta okuyup bu esnada aynı binada altlı üstlü oturduğumuz, çok şey paylaştığım birarkadaşım, birkaç kelimeyle yeni yılımı kutluyor. Yılbaşı telaşıyla fazla önemsemediğim, masamın çekmecesine atıp unuttuğum bir karton parçası. Şubat ortalarında bir öğle tatili, çekmeceyi karıştırırken elime geçiyor. Telaşla hemen orada bulduğum bir antetli kâğıda gecikmiş cevabımı yazmağa çalışırken bir yandan da onun ve ailesinin başına ardı ardına gelen dramatik olayları karşımdaki yakın arkadaşıma anlatıyorum. Anılardan bahsediyorum. Duygusallaşıyoruz. Ben anılarla dopdolu, heyecanla yazmaya devam ederken, alt kattan bir arkadaş, dahili telefondan arayıp “Ankara’ dan aranıyorsun” diyor. Ankara’ da hiç tanıdığım olmadığından bir yanlışlık olduğunu düşünerek önemsemeden alıyorum ahizeyi elime, karşı taraf sesimi duyduktan sonra neşe ve biraz da heyecanla “ bil bakalım ben kimim” diyor. Samimiyeti beni korkutuyor çünkü bir başka Asuman daha var şubede ve engel olmazsam kendimi onun özelinde buluverecekmişim gibi hissediyorum ve bunu ona da söylüyorum. Bunun üzerine adını söylüyor. Ben çığlığı basıyorum. “İnanmayacaksın ama ben de şimdi sana yazıyordum” diyorum. İstanbul’ a geleceğini beni ziyaret edeceğini söylüyor. Dönüp mektuba not düşüyorum. “Sesini duymak beni çok mutlu etti. Çok hoş bir tesadüftü.”

O günlerde benim evimde hala telefonum yoktu. Çok isterdim olmasını ama yoktu. Başvurmuştum ve bir türlü sıra gelmemişti. Galiba başka yolu da yoktu. O tarihte araba almak gibi bir şeydi sanırım. Her neyse, bir müddet sonra bir telefon sahibi oldum ama artık çok da önemli değildi.

Öykü Atölyesi için yazılmıştır.